Obchodzone 15 maja Święto Polskiej Muzyki i Plastyki, ma na celu upowszechnienie polskiej kultury i sztuki.
Muzyka i sztuka wizualna tak głęboko wsiąkły w naszą codzienność, że obcowanie z nimi stało się prawie niezauważalne. Dziś chyba już nikogo nie trzeba przekonywać, że sztuka jest niezmiernie ważna, że kształtuje społeczeństwo, że jest nam niezmiernie potrzebna do pięknego życia!
Ale w ten dzień chcemy szczególnie zwrócić uwagę na sztukę polską właśnie, żebyśmy o niej nie zapominali, nierzadko przytłoczeni formatem wielkoświatowym. Bo naprawdę mamy się czym/kim chwalić, a nasza sztuka jest prezentowana i doceniana na całym świecie. Pochylając się nad naszym dziedzictwem kulturowym, wznieśmy w tym miejscu również głowy ku naszym wspaniałym nauczycielom, którzy odkrywają przed nami sztukę mistrzów i uczą, i bawią i kształtują w nas niepojętego ducha sztuki.
Zwłaszcza, że instytucje kultury znów otwarte!
Czy kiedykolwiek zastanawialiście się jak twórczość plastyczna, kontakt z muzyką, tańcem, teatrem (nie tylko w roli biernego obserwatora) może przyczyniać się do ogólnego rozwoju dzieci?
Czy malowanie przez trzylatka farbami może nieść ze sobą jakieś wartości poza rozsmarowywaniem kolorowej mazi i brudzeniem się malucha? Albo czy rozdzieranie na kawałki gazet przez dwulatka jest tylko robieniem niepotrzebnego bałaganu?
Dlaczego w szkole naszego dziecka nie mielibyśmy poświęcać plastyce tyle samo uwagi co zajęciom z matematyki i języka polskiego?
Obecnie wciąż wiele osób dorosłych nie przywiązuje szczególnej wagi do twórczości plastycznej dzieci. Wartość zajęć plastycznych w szkołach często jest deprecjonowana przez rodziców, nierzadko też przez nauczycieli.
Czy słusznie?
W tzw. dorosłym świecie wymagane jest bycie kreatywnym. W pracy zawodowej promowani są najbardziej ludzie aktywni i pomysłowi, zdolni do twórczego podejścia w rozwiązywaniu problemów.
Kiedy, jeśli nie w dzieciństwie mamy wyćwiczyć w sobie zdolności twórcze?
Niestety polskie szkoły (zwłaszcza publiczne) rzadko realizują główne zadania współczesnej szkoły stymulowania rozwoju osobowości twórczej.
A przecież sztuki plastyczne (sztuka rozumiana szeroko - plastyka, muzyka, teatr, taniec) w dużej mierze mogą przyczynić się do rozwoju obszarów osobowości.
Polscy pedagodzy Bonar i Szmidt zajmujący się twórczością w nauczaniu zintegrowanym, mówią o tzw. trzech sferach, które dziecko powinno rozwijać[1].
Mowa tu o sferze poznawczej, sferze emocjonalno-motywacyjnej i sferze działaniowej:
- W sferze poznawczej główne cele to:
– stymulowanie i rozwijanie wrażliwości wzrokowej, dotykowej i słuchowej,
– rozwijanie spostrzegawczości i kształtowania umiejętności świadomej obserwacji zjawisk i ludzi,
– rozwijanie umiejętności odkrywania, formułowania problemów,
– rozwijanie umiejętności koncentracji uwagi,
– stymulowanie wyobraźni,
– kształtowanie podstawowych operacji umysłowych czyli syntezy, analizy, uogólnienia,
– pogłębianie wiedzy o zjawiskach, ludziach i rzeczach.
- Cele sfery emocjonalno-motywacyjnej to:
– budzenie i rozwijanie ciekawości poznawczej,
– pomoc w szerzeniu samowiedzy i dokonywaniu samooceny,
– pobudzanie otwartości na cudze uczucia i opinie,
– kształcenie empatycznego działania w grupie, zachowań prospołecznych,
– kształcenie umiejętności współpracy w grupie zadaniowej,
– rozwijanie poczucia odpowiedzialności,
– minimalizowanie postaw agresywnych oraz odreagowanie napięć.
- W sferze działaniowej cele to:
– zachęcanie do podejmowania inicjatywy,
– rozwijanie samodzielności oraz wytrwałości,
– pobudzanie i rozwijanie ekspresyjnego wyrażania myśli poprzez wybrane formy,
– rozwijanie zdolności manipulacyjnych,
– stymulowanie umiejętności łączenia sprawności emocjonalnych, umysłowych z praktycznymi w rozwiązywaniu problemów dywergencyjnych (wiele mozliwych dróg rozwiązania problemu).
Zajęcia plastyczne, muzyczne, taneczne, uchodzące często jedynie za zwykłą zabawę mogą, jak wykazano powyżej, realizować wiele zadań i celów ważnych dla rozwijającego się młodego człowieka.
Małe dzieci, które rozpoczynają swoją przygodę z plastyką, często nie potrafią jeszcze werbalnie porozumieć się z otoczeniem. Doświadczają stawianych przez siebie pierwszych linii, malowania pierwszych plam barwnych i lepienia form przestrzennych z nieskrywaną radością.
Twórczość plastyczna na każdym etapie rozwoju daje dziecku możliwość samodzielnego badania, poszukiwania i odkrywania otaczającej go rzeczywistości.
Wszystkie te zabawy prowadzą do rozwoju jednostki samodzielnie działającej i myślącej oraz osoby twórczej i kreatywnej.
w oparciu o: Szmidt K. J., Bonar J., Program edukacyjny, Żywioły. Lekcje twórczości w nauczaniu zintegrowanym, WSiP,Warszawa, 1998